این روزها، بسیاری از افراد به شدت به تلفن همراه خود وابسته هستند. طبق آمار Statista، سه چهارم کاربران تلفن همراه در سراسر جهان از آن برای چت و ارسال پیام استفاده میکنند، شش نفر از هر ده نفر برای امور بانکی و تقریباً نیمی از آنها برای مسیریابی. همچنین، بر اساس گزارش Pew Research، حدود ۱۵ درصد از بزرگسالان فقط از طریق گوشی هوشمند به اینترنت دسترسی دارند و به دلیل نداشتن سرویس اینترنت خانگی، به گوشی خود وابسته هستند.
همه اینها نشان میدهد که اگر مشکلی پیش بیاید و گوشی شما هک شود، زندگیتان میتواند به هم بریزد و حساب بانکیتان خالی شود. در این مقاله از مجله خبری زوم لایت به بررسی اینکه چگونه بفهمیم گوشی هک شده، نشانه ها و راههای پیشگیری از آن و اقداماتی که در صورت وقوع چنین اتفاقی باید انجام دهید، می پردازیم.
چگونه بفهمیم گوشی ما هک شده؟
تشخیص هک شدن گوشی میتواند به شناسایی نشانههای مختلفی بستگی داشته باشد. اگر متوجه شدهاید که گوشی شما به طور غیرعادی کند شده است، داغ شدن بیش از حد دستگاه، یا مشاهده پنجرههای بازشو و برنامههای عجیب و غریب، این میتواند نشانههایی از هک شدن باشد. همچنین، کاهش قابل توجه در سرعت اتصال داده و ضعف در عملکرد اینترنت نیز میتواند دلیلی بر وجود مشکلات امنیتی در دستگاه شما باشد.
این مشکلات بهویژه زمانی نگرانکننده است که به طور همزمان و مکرر اتفاق بیفتند، چرا که میتواند نشاندهنده آن باشد که گوشی شما در معرض خطر قرار گرفته و به احتمال زیاد هک شده است. در مجموع، وجود هر یک از این علائم، به ویژه در ترکیب با یکدیگر، باید به عنوان هشدار جدی در نظر گرفته شود و نیاز به بررسی دقیقتر و اقدامات امنیتی فوری را نشان میدهد.
نشانه های هک شدن گوشی
کاهش سرعت گوشی
نشانههای هک شدن گوشی میتواند به راحتی از عملکرد غیرعادی آن مشخص شود. یکی از این نشانهها، کندتر شدن عملکرد گوشی است. اگر بارگذاری وبسایتها و اجرای برنامهها به طور غیرمعمولی کند شده یا برنامهها به طور مکرر خراب میشوند، این میتواند به معنای وجود بدافزارهایی باشد که پهنای باند و قدرت پردازش گوشی شما را تحت تاثیر قرار میدهند.
داغ شدن غیرعادی
گرم شدن بیش از حد موبایل، حتی زمانی که از آن استفاده نمیکنید، نیز میتواند نشانهای از هک شدن باشد. گوشیها معمولاً در زمان استفاده طولانی و فشرده گرم میشوند، اما اگر تلفن شما به طور غیرطبیعی داغ شده و شما از آن استفاده نمیکنید، احتمالاً فعالیتهای مشکوکی در حال انجام است.
تخلیه سریع باتری
دیگر نشانهای که باید مراقب آن باشید، تخلیه سریع باتری است. اگر باتری گوشی شما به طور غیرعادی و سریعتر از معمول خالی میشود و تمامی برنامههای پسزمینه را بررسی کردهاید، ممکن است هک شدن گوشی عامل این مشکل باشد. برای بررسی مصرف باتری، میتوانید به تنظیمات گوشی خود رفته و مصرف انرژی برنامهها و فرآیندها را مشاهده کنید.
اختلالات در خدمات
اختلالات مکرر در خدمات تماس یا اینترنت نیز میتواند نشانهای از هک شدن باشد. در صورتی که این مشکلات به طور مداوم و بدون دلیل منطقی پیش بیاید، بهتر است وضعیت خدمات را از طریق وبسایت یا اپلیکیشن ارائهدهنده خود بررسی کرده و در صورت لزوم با پشتیبانی مشتری تماس بگیرید.
پاپ آپ های عجیب
در نهایت، ظهور پاپ آپ های عجیب و زیاد در گوشی میتواند نشانهای از وجود نرمافزارهای تبلیغاتی مزاحم باشد که ممکن است به گوشی شما آسیب برسانند. استفاده از یک پاککننده ابزارهای تبلیغاتی و اجتناب از کلیک بر روی تبلیغات مشکوک میتواند به رفع این مشکل کمک کند.
تغییرات در ظاهر وبسایتها
اگر وبسایتها به طور غیرعادی و مکرر متفاوت به نظر میرسند، ممکن است گوشی شما هک شده باشد. بدافزار میتواند به عنوان یک پروکسی عمل کرده و ترافیک شما را به وبسایتهای مختلف هدایت کند. این تغییرات در ظاهر سایتها میتواند به معنای آلوده شدن دستگاه به نرمافزارهای مخرب باشد که به صورت پنهانی ترافیک شما را تحت کنترل دارند.
ظهور برنامههای ناشناخته
اگر در گوشی خود برنامههایی مشاهده میکنید که آنها را دانلود نکردهاید یا نمیشناسید، این ممکن است نشانهای از هک شدن دستگاه باشد. هکرها ممکن است برنامههایی را به طور مخفیانه نصب کنند که هدفهای مخرب دارند. بررسی این برنامههای ناشناخته و جستجوی آنها به صورت آنلاین میتواند به شما کمک کند تا وضعیت امنیتی دستگاه خود را بهتر ارزیابی کنید.
خرابی برنامهها و رفتارهای غیرعادی
برنامههای هک شده ممکن است دچار خرابیهای مکرر، درخواستهای غیرمنتظره مجوز یا پیامهای عجیب و غریب شوند. این مشکلات میتواند نشانهای از بدافزار باشد که بر روی دستگاه شما نصب شده است و به طور غیرقانونی به اطلاعات شما دسترسی پیدا کرده است. به عنوان مثال، برخی برنامهها میتوانند تبلیغات تمام صفحه را نمایش دهند یا رفتارهای غیرمعمولی از خود نشان دهند.
دریافت تماسها و پیامهای ناشناخته
اگر به طور مکرر تماسها یا پیامهای ناشناخته دریافت میکنید، ممکن است دستگاه شما هک شده باشد. هکرها میتوانند از پیامهای جعلی برای آلوده کردن دستگاه استفاده کنند و تماسهای مشکوک نیز میتواند بخشی از یک ترفند برای دسترسی به گوشی شما باشد. این تماسها و پیامها ممکن است به تلاشهای هکرها برای سرقت اطلاعات شما مرتبط باشد.
ارسال پیامهای عجیب از گوشی شما
اگر به دوستان و خانواده خود پیامهای مشکوک یا پیوندهای مخرب ارسال میشود که شما هیچ دخالتی در آنها نداشتهاید، ممکن است بدافزار از طریق گوشی شما این پیامها را ارسال کرده باشد. این وضعیت میتواند به معنی این باشد که گوشی شما هک شده و به عنوان وسیلهای برای انتشار بدافزار به دیگران استفاده میشود.
مصرف غیرعادی داده
اگر مشاهده میکنید که مصرف دادههای گوشی شما به طور ناگهانی و بدون دلیل مشخص افزایش یافته است، این میتواند نشانهای از هک شدن دستگاه باشد. هکرها ممکن است از دادههای شما برای انتقال اطلاعات جمعآوری شده از تلفن شما استفاده کنند. برای بررسی مصرف داده،کاربران آیفون باید به Settings > Cellular/Mobile Data رفته و مصرف دادههای برنامهها را بررسی کنند. کاربران اندروید نیز باید به تنظیمات > شبکه و اینترنت/اتصالات > استفاده از داده بروند و بررسی کنند که آیا برنامههای مشکوکی دادههای زیادی مصرف میکنند یا خیر.
هزینههای غیرمنتظره
دریافت هزینههای غیرمنتظره که با صورتحسابهای معمولی شما مطابقت ندارد، میتواند نشانهای از هک شدن گوشی باشد. اگر هکرها از دستگاه شما به صورت از راه دور استفاده کنند، ممکن است تماسهای بینالمللی یا خدمات ممتاز را بدون اطلاع شما انجام دهند.
برای بررسی این هزینهها، باید وارد حساب کاربری خود در ارائهدهنده خدمات تلفن همراه شده و صورتحسابهای بانکی و کارت اعتباری را برای هزینههای ناآشنا بررسی کنید. همچنین، نظارت بر اعلانهای Apple Pay یا Google Pay برای تراکنشهای غیرمجاز و دقت به خریدهای کوچک “تست” که ممکن است هکرها برای آزمایش استفاده کنند، اهمیت دارد.
برنامههای مخرب و اشتراکهای غیرمجاز
هکرها ممکن است با نصب برنامههای مخرب یا استفاده از تکنیکهایی مانند جذب کاربران با دورههای آزمایشی رایگان و سپس تبدیل آنها به اشتراکهای پولی، از شما هزینههای اضافی دریافت کنند.
برای جلوگیری از این وضعیت، باید به صورت دورهای برنامههای نصبشده را بررسی کرده و اشتراکها را از داخل برنامه لغو کنید. همچنین، نصب نرمافزارهای امنیتی مانند AVG برای اندروید یا AVG Mobile Security برای آیفون میتواند لایههای اضافی محافظت را فراهم کرده و به ایمن کردن تلفن و حفاظت از اطلاعات شخصی شما کمک کند.
مسدود شدن حسابهای شما
اگر با مشکل مسدود شدن حسابهای خود مانند Apple ID، حساب Google یا حساب سامسونگ مواجه میشوید، این میتواند نشانهای از هک شدن دستگاه شما باشد. برای بررسی این مشکل، ابتدا باید به دنبال نشانههای دسترسی غیرمجاز باشید. که شامل دریافت ایمیلهایی است که نشاندهنده فعالیتهای مشکوک در حساب شما مانند ورود نامشخص، تغییرات غیرمنتظره در تنظیمات یا تغییرات غیرمعمول در اطلاعات حساب است.
اگر با چنین ایمیلهایی مواجه شدید، احتمالاً حساب شما مورد دسترسی غیرمجاز قرار گرفته است. سپس، وضعیت حسابهای خود را تأیید کنید. با استفاده از اطلاعات کاربری خود وارد حسابهای Apple ID یا Android شوید. اگر نتوانید به حسابهای خود دسترسی پیدا کنید یا با پیامهای خطای غیرعادی روبرو شوید، این میتواند به دلیل دسترسی غیرمجاز به حسابهای شما باشد.
فعال شدن مداوم دوربین یا میکروفون
فعالیت غیرمنتظره دوربین یا میکروفون گوشی میتواند نشانهای از دسترسی غیرمجاز به سیستم تلفن شما باشد. هکرها ممکن است به صورت مخفیانه دوربین یا میکروفون شما را از راه دور فعال کنند تا اطلاعات حساس را جمعآوری کنند. برای بررسی این وضعیت، به دنبال نشانههای بصری در گوشی خود باشید که نشاندهنده فعال بودن دوربین یا میکروفون است.
در آیفون، وجود نقطه سبز در بالای صفحه به معنی فعال بودن دوربین و نقطه نارنجی به معنی فعال بودن میکروفون است. در دستگاههای اندروید، معمولاً از نقطه سبز برای هر دو استفاده میشود. اگر متوجه شدید که این نقاط به طور مداوم ظاهر میشوند، احتمالاً دوربین یا میکروفون شما به طور غیرمجاز فعال شده است.
با توجه به این نشانهها، اگر با هر یک از این مشکلات مواجه شدید، احتمالاً گوشی شما هک شده و نیاز به بررسی و اقدام فوری برای محافظت از اطلاعات و امنیت دستگاه خود دارید. برای اینکه بفهمید گوشی شما چرا کند شده است مقاله دلایل کند شدن گوشی و راهکارهای بهبود عملکرد آن را بخوانید تا در این زمینه کمک بیشتری بهتون بکنه.
اگر گوشی هک شد چه کنیم؟
اگر متوجه شدید که گوشی شما هک شده است، باید فوراً اقداماتی را برای محافظت از اطلاعات خود و کاهش آسیبهای احتمالی انجام دهید. اولین قدم این است که وای فای گوشی را خاموش کنید. این کار به جلوگیری از ادامه دسترسی هکرها به دستگاه شما کمک میکند و از ارسال یا دریافت دادههای مخرب جلوگیری میکند. سپس، باید برنامههای مشکوک را شناسایی و حذف کنید.
این برنامهها میتوانند ابزارهای بدافزاری باشند که به هکرها اجازه دسترسی به اطلاعات شما را میدهند. بعد از حذف این برنامهها، اجرای یک اسکن ضد بدافزار ضروری است تا از وجود هرگونه نرمافزار مخرب دیگر در سیستم خود مطمئن شوید و آنها را پاک کنید. در نهایت، برای اطمینان از پاکسازی کامل دستگاه، میتوانید گوشی خود را به تنظیمات کارخانه بازنشانی کنید.
این عمل تمام دادهها و تنظیمات گوشی را به حالت اولیه برمیگرداند و هرگونه نرمافزار مخرب باقیمانده را حذف میکند. این اقدامات به سرعت و به طور مؤثر به کاهش آسیبهای احتمالی و توقف تهدیدات ادامهدار کمک خواهد کرد و امنیت اطلاعات شما و مخاطبینتان را تضمین میکند.
خاموش کردن اینترنت
خاموش کردن Wi-Fi و اتصالات داده تلفن همراه یکی از اولین و مهمترین اقداماتی است که باید انجام دهید. این کار باعث قطع ارتباط بین گوشی شما و هکر شده و از دسترسی بیشتر به دستگاه و سرقت دادهها جلوگیری میکند.
برای جدا کردن تلفن خود از اینترنت، به تنظیمات دستگاه بروید. در دستگاههای اندروید، به تنظیمات > شبکه و اینترنت یا اتصالات رفته و سوئیچ کنار Wi-Fi و Cellular Data را خاموش کنید. در آیفون، به تنظیمات بروید و به ترتیب Wi-Fi و Cellular را جداگانه خاموش کنید. اتصال اینترنت تلفن خود را تا زمانی که مراحل بعدی را کامل نکردهاید، خاموش نگهدارید.
حذف برنامه های مشکوک
اگر اخیراً برنامه جدیدی نصب کردهاید یا برنامهای به طور ناگهانی بر روی دستگاه شما ظاهر شده است، ممکن است این برنامهها حاوی نرمافزارهای جاسوسی یا بدافزار باشند. این نرمافزارها میتوانند حتی زمانی که گوشی خاموش است، به فعالیت خود ادامه دهند. برای حذف برنامههای مشکوک از گوشیهای اندروید و آیفون، مراحل زیر را دنبال کنید:
برای گوشیهای اندروید: به تنظیمات بروید و سپس برنامهها یا مدیریت برنامهها را باز کنید. روی هر برنامهای که نمیشناسید یا به آن اعتماد ندارید ضربه بزنید و گزینه Uninstall را انتخاب کنید تا برنامه از دستگاه شما حذف شود.
برای آیفون: نماد برنامه را لمس و نگهدارید تا گزینههای اضافی ظاهر شود. سپس، گزینه حذف برنامه (Delete App) را انتخاب کنید تا برنامه از آیفون شما حذف شود.
پس از حذف برنامههای مشکوک، به دقت به دنبال هرگونه رفتار غیرعادی یا نشانههای دیگر هک باشید. همچنین، استفاده از نرمافزار ضد بدافزار برای اسکن و حذف آثار باقیمانده بدافزارها میتواند کمککننده باشد.
اجرای اسکن ضد بدافزار
در صورت هک شدن گوشی، ممکن است بدافزار در دستگاه شما نصب شده باشد که نیاز به حذف دارد. برای این منظور، به یک برنامه ضد بدافزار یا آنتیویروس معتبر نیاز دارید تا بدافزارهای عمیق و جاسازی شده را شناسایی و حذف کند. برای انجام اسکن کامل با یکی از برنامههای آنتیویروس رایگان، میتوانید مراحل زیر را دنبال کنید:
- نصب برنامه ضد بدافزار: برنامه آنتیویروس معتبر مانند AVG AntiVirus برای اندروید یا AVG Mobile Security برای آیفون را از فروشگاههای مربوطه دانلود و نصب کنید.
- اجرای اسکن: برنامه نصبشده را باز کنید و روی Run Scan ضربه بزنید تا فرآیند اسکن شروع شود. این اسکن تمامی بخشهای گوشی را بررسی میکند تا بدافزارهای موجود را شناسایی کند.
- حذف بدافزار: پس از پایان اسکن، اگر بدافزاری شناسایی شد، طبق دستورالعملهای روی صفحه اقدام کنید تا بدافزارهای شناسایی شده از دستگاه شما حذف شوند.
اجرای این اسکن و حذف بدافزارهای موجود به بهبود امنیت دستگاه شما کمک کرده و از آسیبهای بیشتر جلوگیری میکند.
بازنشانی تنظیمات کارخانه
اگر سایر روشها برای رفع مشکل هک گوشی مؤثر واقع نشد، بازنشانی کارخانهای یک گزینه نهایی است که میتواند به بازگرداندن دستگاه به وضعیت اولیه خود کمک کند. این کار به طور کامل تمامی دادههای گوشی از جمله عکسها، برنامهها، تنظیمات و همچنین بدافزارها را حذف میکند. برای انجام این عملیات، مراحل زیر را دنبال کنید:
برای آیفون:
- به Settings (تنظیمات) بروید.
- سپس به General (عمومی) و Transfer or Reset iPhone (انتقال یا بازنشانی آیفون) بروید.
- روی Erase All Content and Settings (حذف تمام محتوا و تنظیمات) ضربه بزنید و سپس Continue (ادامه) را انتخاب کنید.
برای اندروید:
- به Settings (تنظیمات) بروید.
- سپس به General Management (مدیریت عمومی) و Reset (بازنشانی) بروید.
- روی Factory Data Reset (بازنشانی دادههای کارخانه) ضربه بزنید و دستورات روی صفحه را دنبال کنید.
پس از بازنشانی کارخانهای و راهاندازی مجدد دستگاه، باید به یک اتصال Wi-Fi ایمن متصل شوید. همچنین، اگر از نسخه پشتیبان قبلی استفاده میکنید، مطمئن شوید که این نسخه پشتیبان مربوط به قبل از هک باشد تا از بازگشت بدافزارها به دستگاه جلوگیری شود. در غیر این صورت، ممکن است با نصب مجدد نسخه پشتیبان، بدافزار دوباره به دستگاه شما بازگردد.
بررسی مجوزهای برنامه
پس از انجام بازنشانی کارخانهای، بررسی و تنظیم مجوزهای برنامههای نصبشده بر روی گوشی یکی از مراحل مهم برای اطمینان از ایمنی دستگاه است. بدافزارها معمولاً از مجوزهای برنامهها برای دسترسی به دادههای حساس یا اجرای فعالیتهای مخرب استفاده میکنند. بنابراین، مهم است که پس از بازنشانی گوشی، مجوزهای برنامههای مختلف را به دقت بررسی کنید و هر گونه مجوز غیرضروری یا مشکوک را غیرفعال کنید.
برای آیفون:
- تنظیمات (Settings) را باز کنید.
- برنامهای را که میخواهید مجوزهای آن را تغییر دهید انتخاب کنید.
- روی برنامه ضربه بزنید تا به تنظیمات مجوزهای آن دسترسی پیدا کنید.
- مجوزهایی را که نمیخواهید برنامه به آنها دسترسی داشته باشد، غیرفعال کنید.
برای اندروید:
- به تنظیمات (Settings) بروید و برنامهها (Apps) یا مدیریت برنامهها (Manage apps) را انتخاب کنید.
- برنامهای را که میخواهید مجوزهای آن را تغییر دهید انتخاب کنید.
- روی مجوزها (Permissions) ضربه بزنید.
- مجوزهایی که نمیخواهید برنامه به آنها دسترسی داشته باشد، غیرفعال کنید.
با انجام این مراحل، شما میتوانید دسترسیهای غیرضروری برنامهها را محدود کنید و از دسترسی احتمالی بدافزارها به دادههای حساس جلوگیری کنید. این اقدام کمک میکند تا امنیت و حریم خصوصی گوشی شما پس از هک شدن بهبود یابد.
در صورتی که با زیرنویس یوتیوب مشکل دارید، پیشنهاد میکنم مقاله چگونه زیرنویس یوتیوب را فارسی کنیم در گوشی را مطالعه کنید.
راه حل جلوگیری از هک گوشی
این جدول به شما کمک میکند تا با پیروی از اصول اساسی و پیشرفته، امنیت گوشی خود را در برابر هک و تهدیدات سایبری بهبود دهید.
| نکات امنیتی | توضیحات |
|---|---|
| گوشی خود را بدون مراقبت رها نکنید | در مکانهای عمومی بیشتر حواستان به گوشی باشد تا از دزدیده شدن آن جلوگیری کنید. |
| رمز عبور پیشفرض را تغییر دهید | رمز عبور پیچیده و غیرقابل پیشبینی را جایگزین رمز عبور پیشفرض کنید. |
| امنیت بلوتوث را مدیریت کنید | از شبکههای بلوتوث محافظت نشده استفاده نکنید و بلوتوث را وقتی از آن استفاده نمیکنید خاموش کنید. |
| دادههای پین و کارت اعتباری را محافظت کنید | از ذخیرهسازی شمارههای پین و کارتهای اعتباری در گوشی خودداری کنید و از برنامههای محافظت شده استفاده کنید. |
| فقط برنامههای تایید شده را دانلود کنید | برنامهها را تنها از فروشگاههای رسمی دانلود کنید تا از بدافزار جلوگیری کنید. |
| از احراز هویت دو مرحلهای استفاده کنید | از قفل رمز عبور یا چهره/شناسه لمسی برای افزایش امنیت استفاده کنید. |
| گوشی و برنامهها را بهروز نگه دارید | با بهروزرسانیهای منظم، امنیت دستگاه خود را افزایش دهید. |
| از وایفای عمومی ناامن خودداری کنید | از شبکههای وایفای عمومی که به طور معمول ایمن نیستند، استفاده نکنید. |
| ویژگی تکمیل خودکار را خاموش کنید | برای جلوگیری از دسترسی به دادههای ذخیره شده، تکمیل خودکار را غیرفعال کنید. |
| سابقه مرور و حافظه پنهان را پاک کنید | برای کاهش ردپای مجازی خود و جلوگیری از جمعآوری دادهها، بهطور منظم حافظه مرورگر را پاک کنید. |
| Find My iPhone را فعال کنید | با فعال کردن این ویژگی، در صورت گم شدن یا دزدیده شدن گوشی، میتوانید آن را پیدا کنید. |
| از برنامههای امنیتی استفاده کنید | برای محافظت بیشتر، از برنامههای امنیتی مانند Webroot استفاده کنید. |
| از گوشی خود نسخه پشتیبان تهیه کنید | به طور منظم از گوشی خود نسخه پشتیبان تهیه کنید تا در صورت هک شدن یا دزدیده شدن، اطلاعات خود را بازیابی کنید. |
| رمز عبور را در تلفن ذخیره نکنید | از ذخیره رمز عبور یا اطلاعات حساس در گوشی خودداری کنید. |
| از VPN استفاده کنید | برای رمزگذاری دادههای ارسالی و پنهان کردن آدرس IP خود، از VPN استفاده کنید. |
| از پیوند دادن حسابها خودداری کنید | از پیوند دادن حسابها خودداری کنید تا در صورت هک شدن یکی از حسابها، دسترسی به حسابهای دیگر محدود شود. |
| گوشی خود را در حالت هواپیما قرار دهید | برای جلوگیری از تلاش هکرها، گوشی را به طور موقت در حالت هواپیما قرار دهید. |
